|
BDO Podatki i Rachunkowość nr. 5(19) Maj 2009
Znowelizowana w 2008 r. ustawa o rachunkowości nakłada na kierownika jednostki, uznawanego za członka organów jednostki, tj. po nowelizacji także członków rady nadzorczej lub innych organów zarządzających, obowiązek zapewnienia, że sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności spełniają wymagania przewidziane w ustawie o rachunkowości, jak też rozszerza na członków rady nadzorczej odpowiedzialność karną. Obowiązek ten dotyczy już sprawozdań finansowych za 2008 r.
Aby sprawozdanie finansowe spełniało wymagania ustawowe, jednostka musi stosować nadrzędne zasady rachunkowości. W tym celu wymagana jest wieloszczeblowa kontrola i nadzór kierownictwa nad działalnością jednostki. Do obowiązków kierownictwa należy także opracowanie i wdrożenie szeroko rozumianej kontroli wewnętrznej zabezpieczającej majątek przedsiębiorstwa oraz prawidłową bieżącą rejestrację danych.
System rachunkowości i kontroli wewnętrznej jest powszechnie zdefiniowany jako szereg czynności wykonywanych przez jednostkę, dzięki którym jednostka jest w stanie zebrać, sklasyfikować, przetworzyć oraz poprawnie zinterpretować dane finansowe. Im sprawniejszy system kontroli wewnętrznej, tym spółka efektywniej działa, lepiej reaguje na zagrożenia i w dłuższym okresie przynosi większe zyski.
System rachunkowości i system kontroli wewnętrznej obejmuje między innymi racjonalną strukturę organizacyjną, systemy przetwarzania danych finansowych, efektywną kontrolę przyjmowania i wydawania posiadanych zasobów oraz wszystkie inne czynności mające wpływ na zmiany majątkowe przedsiębiorstwa.
Dla wszystkich jednostek spełniających kryteria zmienionego w 2008 roku art. 64 ustawy o rachunkowości to, czy sprawozdanie finansowe jest wykonane zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości, corocznie stwierdza w opinii biegły rewident, osoba zaufania publicznego.
W analizowaniu celu i charakteru pracy biegłego rewidenta istotny jest podział ról i odpowiedzialności za sporządzenie prawidłowego sprawozdania finansowego w stosunku do kierownictwa jednostki.
Obowiązkiem biegłego rewidenta jest, jak zdefiniowano powyżej, wydanie opinii o tym, czy sprawozdanie finansowe jest prawidłowe oraz czy rzetelnie i jasno przedstawia sytuację majątkową i finansową, wynik finansowy oraz rentowność badanej jednostki.
W celu wypełnienia tego obowiązku biegły jest zobowiązany do zaplanowania i przeprowadzenia badania w niezbędnym zakresie, stosując metody i techniki badania najlepiej odpowiadające rozmiarom i charakterowi działalności gospodarczej badanej jednostki.
Kierownik badanej jednostki powinien udostępnić biegłemu księgi rachunkowe oraz wszelkie inne dokumenty, a także udzielić wyczerpujących informacji i wyjaśnień niezbędnych do sporządzenia raportu z badania i opinii.
Obowiązkiem biegłego rewidenta jest samodzielna ocena prowadzonej przez przedsiębiorstwo kontroli wewnętrznej, wykorzystanie jej przy realizacji badania oraz zasygnalizowanie kierownictwu jednostki występujących nieprawidłowości i ich wpływu na roczne sprawozdanie finansowe.
Niniejszy artykuł stanowi podrozdział 1.1 książki dr. Andre Helina i dr. Janusza Wisłowskiego „Odpowiedzialność członków rad nadzorczych za sprawozdawczość finansową spółek, zasady i tryb funkcjonowania komitetu audytu". Więcej informacji o tej książce podajemy w dziale „Praktyczne książki".
|